الملا فتح الله الكاشاني

153

تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )

آن و شبههء نيست كه فرعون در اين دعوى كاذبست و بيقين ميدانست كه موسى در دعوى نبوت صادقست به جهت ظهور معجزات باهره در يد او و از اين ممر در باطن خود خوف عظيم داشت از جانب او ليكن اظهار تجاهل ميكرد تا خوف او بر ايشان ظاهر نشود اگرنه بجهة خوف او ميبود چرا مشورت ميكرد در قتل كسى كه ميدانست كه او در صدد هدم پادشاهى اوست و ارادهء آن دارد كه طنطنه و كوكبه او را در هم شكند القصه حزقيل بعد از شنيدن اين سخن از فرعون بار دگر بحر ايمان او در موج درآمده بانذار قوم خود مشغول شد همچنانكه ميفرمايد كه . وَ قالَ الَّذِي آمَنَ و گفت آنكس كه ايمان آورده بود يعنى حزقيل يا قَوْمِ إِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ ايگروه من بدرستى كه من ميترسم بر شما بجهة تكذيب شما موسى را و قصد قتل او مِثْلَ يَوْمِ الْأَحْزابِ مثل روزهاى هلاكت امم ماضيه يعنى از عذابى كه مثل عذاب جماعتى باشد كه قبل از اين تكذيب رسل خود كردند . مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوحٍ مانند عذاب و جزاى عادة گروه نوح كه طوفان بود وَ عادٍ و مانند جزاى داب قوم عاد كه بباد صرصر مستاصل گشتند وَ ثَمُودَ و قوم ثمود كه بصيحه واحده فجأة گرفتار شده هلاك شدند وَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ و آنانى كه از پس ايشان بودند چون اهل مؤتفكه كه شهر ايشان زير و زبر گشت و اصحاب ايكه كه به عذاب ظلمت گرفتار شدند بعد از ايشان وَ مَا اللَّهُ يُرِيدُ و نيست خداى كه خواهد ظُلْماً لِلْعِبادِ ستمى بر بندگان خود يعنى ايشانرا بيگناه عذاب نكند بلكه تدمير ايشان بر وجه عدل بود چه ايشان بجهة اعمال قبيحهء مستوجب اينها شدند پس شما ترك ظلم كنيد تا بانواع عقاب مبتلا نشويد و بعد از تخويف از عقوبت دنيويه تحذير ايشان كرد از عقوبت اخرويه بر اين وجه كه . وَ يا قَوْمِ إِنِّي ايگروه من بتحقيق كه من أَخافُ عَلَيْكُمْ ميترسم بر شما يَوْمَ التَّنادِ از عذاب روز ندا كردن بيكدگر مراد روز قيامتست كه بطريق استغاثه يكدگر را خوانند و هيچكدام بفرياد هم نرسند و يا ندا آيد كه فلان كس سعيد است و فلان شقى و يا اهل بهشت و دوزخ ندا كنند كه قد وجدنا ما وعدنا رد بنا حقا و اهل دوزخ با اهل بهشت گويند ان افيضوا علينا من الماء و مما رزقكم اللّه چنان كه در سوره اعراف گذشت و هر كس به امام خود خوانده شود كه يوم ندعوا كل اناس بامامهم . يَوْمَ تُوَلُّونَ روزى كه گردانيده شويد از موقف حساب مُدْبِرِينَ در حالتى كه بازگشتگان باشيد از راه دوزخ و يا در حينى كه فرار كنندگان باشيد از راه دوزخ اگرچه آن فرار فايده ندهد شما را چه باز شما را بدوزخ كشند ما لَكُمْ نيست